Kızıldeniz krizi: Husiler ne kadar güçlü? - TPOST

Kasım 2023’den beri devam eden ve dünyayı hem ekonomik hem de güvenlik açısından endişelendiren Kızıldeniz krizinin başrolü Husiler’e bugün biraz daha derinden bakalım.

Peki Husiler ne kadar güçlü?

ABD’li askeri yetkililer, Husilerin yurt içinde ürettiği füzelerin menzili, doğruluğu ve öldürücülüğü konusunda tekrarlanan gelişmeleri takip ettiği yönünde yeni açıklamalar yaptı.

ABD istihbaratına yakın bir yetkili CNN International’a başlangıçta ülkede üretilen Husi silahları büyük oranda İran bileşenleriyle bir araya getirilerek parçalar halinde Yemen’e kaçırıldığını söyledi.

Ancak aynı yetkili yetkili, Husiler’inbüyük genel iyileştirmelere katkıda bulunan ilerici değişiklikler yaptıklarını söyledi. Yeni bir gelişme olarak, Husiler İsrail’e karşı orta menzilli balistik füzeler kullandı ve Aralık ayı başında İsrail’in güney bölgesi Eilat’a bir salvo mermisi ateşledi ve İsrail bunun radarlarına takıldığını açıkladı.

Husiler İsrail için görünürde ciddi bir tehdit oluşturmasa da teknolojileri Kızıldeniz’de oldukça etkili olabilir.

Şu ana kadar bölgedeki ticari gemileri hedef almak için insansız hava araçları ve gemisavar füzeler kullandılar ve Kızıldeniz’deki bir savaş gemisi olan USS Carney’in imdat çağrılarına yanıt vermesini sağladılar.

Fakat, Londra ve Washington’daki hükümet çevrelerinde, Sunak ve Biden yeniden seçilmek için mücadele ederken Orta Doğu’daki olayların, ekonomik toparlanma için iyileşen umutları ve dolayısıyla sandıktaki şanslarını ortadan kaldırabileceğine endişeler de artıyor.

Ekonomiye etkileri

Dünya Bankası, küresel ekonomik beklentilere ilişkin son raporunda, Orta Doğu krizinin ve Ukrayna’daki savaşın gerçek tehlikeler yarattığını söylüyor. Raporda, “Çatışmaların tırmanması enerji fiyatlarında artışa neden olabilir ve bunun küresel aktivite ve enflasyon üzerinde daha geniş etkileri olabilir” deniyor ve şu notlar ekleniyor:

“Kızıldeniz’den geçen ticari gemilere yönelik son saldırılar, halihazırda önemli nakliye rotalarını bozmaya, tedarik ağlarındaki gevşekliği aşındırmaya ve enflasyonist darboğaz olasılığını artırmaya başladı. Çatışmaların tırmandığı bir ortamda, enerji arzı da önemli ölçüde kesintiye uğrayabilir ve bu da enerji fiyatlarında artışa yol açabilir. Bunun diğer emtia fiyatlarına önemli yansımaları olacak ve jeopolitik ve ekonomik belirsizliği artıracak, bu da yatırımları zayıflatıp büyümenin daha da zayıflamasına neden olabilir.”

Hürmüz Boğazı riski

Independent Economics’in ortağı ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) eski baş ekonomisti John Llewellyn ise geçtiğimiz günlerde krizi kastederek “Bu ciddi bir sorun haline geldi” şeklinde konuştu.

Dünya ticaretinde ciddi aksamalar yaşanması olasılığının bir hafta önceki yüzde 10’dan yüzde 30’a çıktığını belirten ekonomist “Kızıldeniz’deki durumun Hürmüz Boğazı’na ve Ortadoğu’nun geneline yayılmasına yol açabilecek korkunç ve kaçınılmaz bir ilerleme var” uyarısında da bulundu.

Mali Araştırmalar Enstitüsü’nden bir ekonomist olan Ben Zaranko ise, Observer’a krizin, şansölye Jeremy Hunt’ın vergi indirimi sözü vermek için sınırlı mali boşluk kullanmasının tehlikelerinin altını çizdiğini söyledi. Zaranko, “Son birkaç yılda öğrendiğimiz bir şey varsa o da kötü şokların gelebileceği ve gelebileceğidir” belirtti.

Orta Doğu’daki çatışma geçen hafta Perşembe günü düzinelerce İngiliz ve ABD saldırısının Yemen’deki Husi bölgelerini vurmasıyla daha da genişledi. Grevler, dünyanın en önemli deniz kanallarından birinde gemi taşımacılığını felç eden Kızıldeniz’den geçen gemilere yönelik saldırılara misilleme olarak yapıldı.

Husiler, Gazze’deki Filistinlileri desteklemek amacıyla yalnızca İsrail’e bağlı gemileri hedef aldıklarını ancak hedeflerinin çoğunun İsrail ile bilinen bir bağlantısı olmadığını söylüyor. İsrail topraklarına da füze attılar.

Bölgesel tırmanış korkusu

ABD’nin Cuma gecesi Yemen’deki bir radar alanına düzenlediği saldırı, Husilerin uluslararası saldırılara “güçlü ve etkili bir tepki” vereceği yönündeki tehditlerine yol açtı ve hâlihazırda birden fazla sınır ötesinde sürmekte olan çatışmanın bölgesel olarak tırmanacağı korkusunu artırdı.

Husi sözcüsü Muhammed Abdulsalam, saldırıların Husilerin gemilerin Kızıldeniz ve Umman Denizi’nden geçişini önleme kabiliyeti üzerinde önemli bir etkisi olmadığını söyledi.

BM’nin Yemen’den sorumlu üst düzey yetkilisi Hans Grundberg, yıllardır iç savaşa maruz kalan Yemen’de istikrar ve kırılgan barış çabalarıyla ilgili “ciddi endişeler” konusunda uyardı.

Husiler, Suriye, Irak ve Lübnan da dahil olmak üzere bölgedeki İran bağlantılı gruplardan yalnızca biri olup, İsrail içindeki veya İsrail ile bağlantılı olduğunu söyledikleri hedeflere saldırmaya devam ediyor.

TIKLAYIN | Kızıldeniz krizi, Husiler küresel ekonomiye etkisi -1-

YARIN: Kızıldeniz krizinde son durum ve öngörüler

Pınar Tarcan